Kiralık araç sektöründe standartlar kabis sistemindeki yeni uygulama ile yükseliyor

03.10.2015 tarihinden itibaren hizmet vermeye başlayan ve Emniyet Müdürlüğünce geliştirilen Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS) uygulaması, bakanlık kararıyla kamu hizmetine ve sektör yararına katkı sunacak yepyeni bir uygulamaya fayda sağladı.

İstanbul Ticaret Odası Taşıt Kiralama ve İlgili Hizmetler Komitesi, kısaltılmış adı ile KABİS yani “Kiralık Araç Bildirim Sistemi” uygulamasının araç kiralama sektöründe işleyen bir biçimde kullanılmasına öncülük ederek, sektörün en büyük sorunlarından biri olan dolandırıcılık vakalarının önüne geçecek uygulamayı işler hale getirdi. KABİS sistemi ile kişinin adına farklı bir firmaya kayıtlı kiralık araç olup olmadığının sorgulanmasını sağlayan komite, bakanlıktan onay alarak yeni uygulamanın kanunlaşmasına da zemin hazırlamış oldu. Sektörü için önemli bir başarıya imza atan İstanbul Ticaret Odası Meclis Üyesi, HDY Şirketler Grubu Başkanı ve Everyday Rent A Car firmasının kurucusu Hidayet Yıldırım, konunun Adalet Bakanlığı tarafından da faydalı ve proaktif bir çalışma olarak değerlendirildiğini belirterek konu hakkında değerli bilgiler verdi:

“KABİS; araç kiralama şirketlerinin sorumluluklarını artırarak, araçların güvenli bir şekilde kullanılması ve suçu önlemek için hem ekonomik yönden oldukça Hayati hem de güvenlik adına önemli bir uygulama. Önceden sistemde kayıtlı araç sayısının 400 bin olduğu ifade edilmişti. Yoğun sezonlarda, resmi kaynaklardan kayıtlı araç sayısının 750 bini bulduğunu kanıtlamış olduk ve net rakama ulaşabildik. Sektörde iki katı bir artış olduğunu gördük. Tamamlanan mütalalar sonrası, Adalet Bakanlığına bu vakaları hemen bildirdik. Findex puanı uygun, sicili düzgün olan kişileri kullanarak para karşılığı kiralık araç hırsızlığı yapan çetelerin bir ay içinde 80 aracı aşan hırsızlıklarını tespit ettik. Emniyetin sistemi (KABİS) ile bu sorunu çözme yoluna gittik.”

Bugüne kadar sisteme kayıtlı araçların şirketler tarafından görülmesinin KVKK engeline takıldığını bildiren Yıldırım şu sözleri ifade etti: “Araç kiralamada uzun dönemde sorumluluk kiralayana ait. Ancak, 12 ayın altındaki kiralamalarda sorumluluk kiraya verende oluyor. KABİS aracılığı ile şirketlerin kendi aralarında kayıtları görmeleri yeterli oluyor. Bu konuda caydırıcı cezalar gündeme alınırsa durum bir nebze kontrol altına alınmış olur.”

“Vakalar şöyle gerçekleşiyor: Kişi; bir gün içinde ya da bir haftada, hırsızlığı ortaya çıkana kadar kiralayabildiği kadar araba kiralıyor, hatta ülke dışına çıkıyor. Çocunlukla aracı parçalayıp satıyorlar. Kiralama kriterlerine uygun, findeks puanı yüksek olan kişiler üzerinden yürütülen bu organize dolandırıcılık suçunun önlenmesi için uzun süredir çalışıyoruz ve nihayet sona geldik. Para karşılığı bu kişileri kullanarak ve suça dahil ederek, tek seferde farklı firmalardan yüzlerce araç kiralanıyor. Önce Everyday Rent A Car’dan kiralanıyor, ardından başka bir firmaya gidiliyor. Bu konuda o kadar çok mağdur firma var ki, bizler de bu hassasiyetten yola çıkarak, araç kiralama talebi ile ofislere gelen müşterilerin farklı bir şirketten kiralık aracı var ise kiralama yoluyla araçların çalınmasının önüne geçmek adına, doğru ekip ve doğru strateji ile sektörün önünü açmaya odaklanan çalışmaları bir temele oturttuk ve kanunlara uygun bir biçimde uygulanmasına yol açtık. Yeni dönem itibari ile kiralama talebiyle ofislerimize gelen kişilerin, KABİS ekranlarında uygulamaya geçen yeni sistemimiz sayesinde, farklı bir firmadan kiralık aracı olup olmadığının tespiti mümkün olacak. Bu konuda bizlere destek olan tüm ilgili devlet birimlerimize ve bakanlarımıza bir kez daha şükranlarımızı sunuyor, gelecekte de kendilerini önemli projelerle ziyaret edeceğimizi bildirmek istiyoruz.” dedi.

HDY Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı İstanbul Ticaret Odası Meclis Üyesi
İMAS Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi Başkan Yardımcısı

HİDAYET YILDIRIM HAKKINDA
Hidayet Yıldırım, 1981 yılında Iğdır’da doğdu. Ticaretin aile mesleği olması ile otomotiv sektöründe önemli deneyimler elde etti. 2010 yılında HDY Filo’nun temellerini attı. Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya, Iğdır’daki yeni şubeleri ile günden güne araç kiralama sektöründe önemli bir büyüme elde etti. 2012 yılında filo kiralamada uzmanlaştı. Kamu kuruluşları ile çalışmalar yaptı. Kiralamada kullanılan araçların ikinci el pazarlamasını bir dönem kendi bünyesinde sürdürdü. 2022 yılında kısa dönem günlük araç kiralama konusunda uzmanlaştı ve 2023 yılında Everyday Rent A Car’ı kurdu. 1997 yılında kurulan HDY Şirketler Grubu bünyesinde iştiraklerini tek bir çatı altında topladı ve 50 araçla adım attığı sektörde, 5 bin araca ulaşarak sektörün iyi referanslar alan yerli firması olarak kurumsallaştı. Şube sayısı 15’e ulaşsa da Türkiye’nin 81 ilinde araçları hizmet veriyor. Gayrımenkul ve sigorta alanında da faaliyet gösteren Yıldırım, 200’ü aşkın çalışanı ile 2025 yılında Avrupa, Dubai ve Türki Cumhuriyetleri’nde şubeleşerek globaldeki faaliyetlerini sürdürmeyi hedefliyor. İstanbul Ticaret Odası Meclis üyesi Hidayet Yıldırım, araç kiralama sektörünün bugünü kadar geleceğini de düşünerek, sektörün hizmet ihracatı kapsamına alınması için devlet makamları ile önemli görüşmeler gerçekleştiriyor. Türkiye’de var olan potansiyelin iyi değerlendirilmesi gerektiğini düşünen Yıldırım, Dubai, Berlin, Türki Cumhuriyetler gibi ülkelere açılarak, büyümenin imkansız olmadığını kanıtlayacak nitelikteki çalışmalarına hız kesmeden devam edecektir.

EVERYDAY RENT A CAR HAKKINDA
Everyday Rent A Car kökleri 30 yıl öncesine dayanan HDY Şirketler Grubu’nun deneyiminden elde ettiği vizyonla kurulmuş, Türkiye’nin 81 ilinde şubeleşme hedefiyle yola çıkmış, İTO Mecli Üyesi ve HDY Şirketler Grubu Başkanı Hidayet Yıldırım tarafından kurulmuştur. Sektörün çözümcül araç kiralama firmalarından biri olan Everyday Rent A Car, ihtiyaçlarınıza uygun kişiye özel yaklaşımı, geniş araç filosu ve esnek kiralama seçenekleri ile rakipleri arasında kısa sürede fark edilen bir iş gücü sergilemiştir. Everyday Rent A Car’ın özenle kurgulanmış hizmet – performans dengesine sahip iletişim ağı, ekonomik araç kiralama fırsatları, 7/24 açık ofislerinden sağlanan bakım destek avantajları ve doğaya saygılı sıfır emisyon sunan çevreci anlayışı sayesinde güvenle seyahat etmek mümkün. İster küçük bir araç, isterseniz lüks bir otomobil olsun bütçe dostu eşit standartlarda fırsatlar sunan Everyday Rent A Car, öncelikle seyahatinizden keyif almanızı ilke edinir. Yeni yerleri keşfederken size güvenilir bir yol arkadaşı olurken, dijtalleşen dünyanın yeni kodlarına hakim hızda ve donanımla çalışmaktadır. Yollarımız ilk fırsatta Everyday’de kesişsin ve her kiralamada eşsiz hikayelerinizde bir payımız olsun istiyoruz.

Kabis Nedir?

Bir Teknoloji Terimi KİRALIK ARAÇ BİLDİRİM SİSTEMİ

Emniyet Genel Müdürlüğünce geliştirilen Kiralık Araç Bildirim Sistemi–KABİS 03.10.2015 tarihi itibariyle hizmet vermeye başlamıştır.

2) Temel kullanım amacı nedir?

KABİS ile sistemin kullanıcısı olan araç kiralama şirketlerinin sorumluları ve yöneticileri, kiralanan araç bilgileri ile aracı kiralayanların kimlik bilgilerini Emniyet Genel Müdürlüğüne elektronik ortamda anlık bildirebileceklerdir.

3) KABİS sisteminden faydalanmak neden gerekli?

Araç kiralama sektörünün en büyük sorunlarından biri olan dolandırıcılık vakalarının önüne geçecek bir emniyet uygulamasıdır. 

4) Dolandırıcılık vakalarının önüne geçilmesi adına ilk eylem planı nedir?

İstanbul Ticaret Odası Taşıt Kiralama ve İlgili Hizmetler Komite Başkan Yardımcısı Meclis Üyesi, HDY Şirketler Grubuu Başkanı Hidayet Yıldırım, şirketler grubuna dahil olan Everyday Rent A Car firması ile yaşadığı dolandırıcılık vakalarından edindiği tecrübe ile konuyu ele aldı ve emniyetin KABİS sisteminden yararlanma teklifini sunarak, kişininadına farklı bir firmaya kayıtlı kiralık araç olup olmadığınınsorgulanmasını sağladı. İTO’daki komite ile birlikte sektörsorunu masaya yatırıldı ve bakanlığa bildirildi. Adalet Bakanlığı bu çalışmanın sektör için faydalı olacağını tanıdı ve 2024 yılı Kasım ayında resmileşti.

5) Kabis firmalara ilk aşamada ne sağlar?

Araç kiralama şirketlerinin sorumluluklarını artırarak, araçların daha güvenli bir şekildekullanılmasını ve suçların önlenmesini amaçlayan firmalar için ekonomik yönden oldukça hayati bir uygulamadır. 

6) Kabis’ten önce kiralayana ait bilgilere nasıl ulaşılıyordu?

Şirketler manuel el yordamıyla aranıyordu, farklı şirketler aranıp tek tek telefonla bilgi alınıyordu. Sektörün tamamına yönelik kayıtlı araç sayısına ulaşmak tamamen eski usuldü.

7) Veriler arasında tutarsızlık nasıl anlaşıldı?

En yoğun sezonda bir test yapıldı, el yordamıyla öğrenilen bilgilerle yoğun bir sezonda kayıtlı kiralık araç sayısının 400 bin civarı olduğu öğrenilmişti, oysa bu sistem sayesinde net rakama ulaşıldı. Rakam aslında 750 bini aşkındı.

8) Vakalar nasıl gerçekleşiyor?

Kişi; bir gün içinde ya da bir haftada, hırsızlığı ortaya çıkana kadar kiralayabildiği kadar yüksek sayıda araba kiralıyor, hatta ülke dışına çıkıyor. Çoğunlukla aracı parçalayıp satıyorlar. Çeteleşiyor, insan ve hatta uyuşturucu kaçakçılığı yapıyorlar. 

9) Sicili sorunlu olan kişiler nasıl ikinci kez araç kiralayabiliyor?

Para karşılığı findex puanı uygun, gelir durumu yerinde kişiler aracılığı ile araç kiralaması yaparak araçları çalıyorlar. Bu şekilde araçları çalınmakla birlikte bağlanan firmalar da oluyor.

10) Uygulama nasıl işler hale geliyor?

KABİS ekranlarında uygulamaya geçen yeni sistemle araç kiralayan kişinin kötü niyetli olup olmadığı ve üzerine farklı bir firmadan kiralık aracı olup olmadığının tespiti mümkünolacak.

11) Kabis’in sektöre genel katkısı nedir?

KABİS sayesinde araç kiralama sektörü daha kurumsal bir anlayışla yönetilmesini sağlıyor. Güveni arttırıyor. Hem tüketicinin marka algısına katkı sağlıyor hem de sağlayıcı firmaları ekonomik yönden zarara uğratmayan bir çalışma iklimi hazırlıyor. 

12) Kabis’in sektöre zarar verisinedir?

On binlerce araç kayıp, güvenlik açığı var ve yüzlerce mağdur firma var. 

13) Aracı kiralayan mı yoksa kiraya veren şirket mi bu bildiriyi yapmak zorunda?

Tamamen sağlayıcı araç kiralama firması, artık kiraya verdiği araçları emniyete bildirmek zorunda.

14) Sektörün doluluk oranının en yoğun dönemi hangisi?

En yoğun bayramlar ve yaz aylarında yüzde yüz bir kapasite ile hizmet veriliyor. Sektörün en reel rakamına bu doluluk dönemlerinde ulaşılabiliyor. 

16) Yönetmeliği onaylatan sektörün önünü açan Hidayet Yıldırım’ın başkan yardımcılığı yaptığı komitenin tam adı nedir?

26. Grup Taşıt Kiralama ve İlgili Hizmetler Meslek Komiteleri

Üye sayısı: 4.081

Komite

Yavuz Arslan: Komite Başkanı

Hidayet Yıldırım: Komite Başkan Yardımcısı Meclis Üyesi

Fahrettin Ertemel: Komite Üyesi, Meclis Üyesi

Hakan Balcı: Komite Üyesi

Hamit Çelik: Komite Üyesi

Murat Özkaya: Komite Üyesi Meclis Üyesi

Emre Kılıç: Komite Üyesi Meclis Üyesi

17) Bu sistemin öncü ismi Hidayet Yıldırım süreci nasıl geliştirdi?

İlk olarak bayram aylarındaki veriye ulaştı. 750 bin civarında kayıtlı araç olduğunu öğrendi. Bugüne kadar en yüksek araç sayısının TOKDER’in verdiği veri ile 400 bin olduğu bildirilmişti. Hidayet Yıldırım, bu rakamın 750 bin olduğunu resmi ağızlardan aldı ve bunu duyurdu. Ancak bu rakamlar arttı ve tam 2 katına ulaştı. 

18) Artık firmalar için zorunlu mu bildirmek? Ve orta vadede ne sundu?

Kiralamaya verilen araç bilgilerini KABİS uygulamasına girme zorunluluğumuz var, burada bir kişinin kaç tane araç olduğunu sorgulamamız ve o kişiye verilip, verilmemesi bizim inisiyatifimizde olacak.  Kişi, ikinci bir aracı kiralıyorsa KABİS sayesinde artık hesap sorabiliyoruz. 

19) Güncel Veriler

Verilere göre Türkiye’de 22 bin araç kiralama firması, bir milyonluk filosuyla araç kiralama hizmeti veriyor. Geçtiğimiz Kurban Bayramı’nda 857 bin araç ile rekor kırılırken, yarısını bireysel kiralamalar oluşturuyor. Bireysel kiralamalarda ise suç oranları artıyor.

20) Sektörün bu sorunla maruz kaldığı olumsuz koşullar nelerdi?

Kanuni açıkların suçluların önünü açtığına dikkat çeken Hidayet Yıldırım “Çalınan bu araçlar için ‘çalıntı’ kaydı bile yaptıramıyoruz. Savcı ‘ticari ilişki var’ diyerek takipsizlik veriyor. Sadece çalıntı araç değil, yasaklı madde ve insan kaçakçılığı da yapılıyor. Mültecileri Edirne’den yurt dışına çıkarmak için araç kiralama sistemini kullanıyorlar. Bizim bu suçlara karıştığı için 12 aracımız bağlandı. Bir aracın değeri 1,5 milyon lira. Millî servet tehdit altında. Eğer bir araç 12 ayın altında kiralanıyorsa sorumluluk firmaya aittir. Sözleşme 12 ayın üstünde ise kiracıya ait. 12 aylık sınır kalksa problem olmayacak ama bir türlü çözülemiyor. İşin kaza boyutu da var. Kazayı yapan kullanıcı ama tazminatı biz ödüyoruz” diye konuştu. Yıldırım kimi kullanıcıların da kısa dönemli kiralamalarla korsan taksicilik yaptığını bildirdi.